Bölümümüz Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ferudun Ay’ın Yeni Çalışması Yayımlandı

Edebî, Siyasî ve Politik Yönleriyle Ziyâ Paşa’nın Avrupa Mektu­pları (British Library Or. 12129) [Araştırma- İnceleme], XIX. yüzyıl Osmanlı coğrafyası, Tanzimat ve reform hareketleriyle anayasal yönetime geçişin tartışıldığı en çalkantılı tarihsel ke­sitlerden biridir. Şair, mütefekkir ve devlet adamı kimliğiyle öne çıkan Ziyâ Paşa, Bâbıâlî bürokrasisiyle yaşadığı anlaşma­zlıklar sonucunda Nâmık Kemal ve Ali Suâvi ile Avrupa’ya geçmiş, Yeni Osmanlılar hareketi bünyesinde sistemli bir si­yasî muhalefet yürütmüştür.

Doç. Dr. Ferudun Ay tarafından hazırlanan bu çalışma, Londra British Library koleksiyonunda (Or. 12129) muhafaza edilen ve Ziyâ Paşa’nın 1853–1872 yılları arasında kaleme aldığı 29 mektubun suretlerini incelemektedir. Yüksek çözünürlüklü renkli tıpkıbasımları ve Latin harfli neşriyle ilk kez eksiksiz sunulan bu vesikalar; Sultan Abdülaziz yönetimi, Sadrazam Âlî Paşa ve Fuad Paşa ile yürütülen iktidar mücadelesine ve Veraset-i Saltanat tartışmalarına bütüncül bir yaklaşım sağlamaktadır. Ayrıca Mısır Hidivliği çevresi (Hidiv İsmail Paşa, Mustafa Fâzıl Paşa) ile kurulan güç ilişkileri, muhalefe­tin finansman ağları ve cemiyet içi kırılmalar gün yüzüne çıkarılmaktadır.

Ziyâ Paşa’nın Zafernâme, Terkîb-i Bend ve Rüyâ gibi eserler­inin fikrî arka planını aydınlatan bu çalışma; Ziyâ Paşa’nın hayatını, mektuplardaki şahsiyetleri ve tenkitleri, çeviri yazı metnini, dizini ve tıpkıbasımı dört bölümde bir araya getiri­yor. Eser, Yeni Türk Edebiyatı ve Osmanlı Siyasi Tarihi araştır­maları için başvuru kaynağıdır.